تاریخچه

منابع آب در سازندهاي سخت و کارست يكي از مهمترین منابع ملی کشور در تامین نیازهاي آب شرب، صنعت و حتي کشاورزي به شمار مي رود و بیش از ۱۰% از سطح کشور توسط سازندهاي سخت پوشیده شده است. اولین فعالیت در زمینه مطالعه سازندهاي سخت، مطالعات شناسايي سازندهاي سخت زاگرس جنوبی بوده که در سال ۱۳۵۰ توسط دفتر بررسي هاي منابع آب وزارت نیرو در سه حوضه دریاچه هاي مهارلو – بختگان، رودخانه شور داراب و رودخانه زهره – جراحي به انجام رسیده است. این دفتر طي سالهاي ۱۳۶۳ لغایت ۱۳۶۵ به منظور شناسايي سازندهاي كارستي در اطراف شهرهاي شيراز، کازرون، بندرعباس و مشهد حفاري هاي اكتشافي و پیزومتري در این سازندها را در قالب قراردادي با شرکت استرژکسپورت از کشور چك اسلواكي سابق به انجام رسیده است. نظر به اهمیت منابع آب سازندهاي سخت و کارست و تفاوت رفتار هیدرولیکي آبخوانهاي سازندي با آبخوانهاي آبرفتي، به منظور انجام پژوهش و تحقیقات کاربردی در این زمینه و ارائه خدمات فني و علمي به سازمانهاي مرتبط در سراسر کشور، در سال ۱۳۶۹ مطالعات منابع آب کارست حوضه نمونه مهارلو در شیراز توسط سازمان تحقیقات منابع آب آغاز گردید. پس از پایان این مطالعات و برگزاری اولین همایش بین المللی منابع آب کارست با تاکید بر مناطق خشک و نیمه خشك در سال ۱۳۷۲، مرکز ملي مطالعات و تحقیقات کارست کشور در سازمان مدیریت منابع آب ایران تاسیس گردید که سپس به مرکز ملي مطالعات و تحقیقات سازندهاي سخت (کارست) تغییر نام یافت. در سال ۱۳۸۱ به منظور یکپارچه سازي، انسجام بخشي، تثبیت و تقویت امر پژوهش و تحقیقات در صنعت آب کشور، این مرکز به همراه مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها و مرکز ملي مطالعات و تحقیقات دریای خزر به موسسه تحقیقات آب انتقال یافت.

• انجام مطالعات و تحقیقات کاربردي، توسعه اي و بنیادی در زمینه شناخت پدیدههاي كارستي کشور
• مطالعات شناسایی، نیمه تفصیلی و موردي منابع آب سازندهای سخت
• تعیین پتانسیل بهره برداري از سازندهاي سخت
• انجام پژوهش و تحقیق در زمینه مسایل مهندسي و زيست محيطي سازندهاي سخت و اثرات بهره برداري از سازندهاي سخت بر منابع آب
• تهیه مدلهاي کمي و کيفي منابع آب سازندهاي سخت
• مدیریت بهره برداري بهینه از منابع آب سازندهاي سخت با استفاده از فناوری نوین
• همکاري علمي و پژوهشي با مراکز و موسسات معتبر پژوهشي و آموزشي داخل و خارج از کشور

شرح وظایف

• مطالعه، پژوهش و تحقیق در زمینه مسائل کمی منابع آب کارست و سازندهای سخت به منظور شناخت پتانسیل و تهیه مدلهاي کمي و ارائه راهکارهای بهینه در خصوص برداشت از این منابع در زمان حال و آینده
• پژوهش و تحقیق در زمینه مسائل مهندسي کارست و سازندهاي سخت بویژه در ساختگاه سدها و تونل های انتقال آب
• مطالعه و پژوهش درخصوص کیفیت منابع آب کارست و سازندهاي سخت و جنبه هاي زيست محيطي
• ارزیابی اثرات فعاليتهاي انساني بر منابع آب کارست و سازندهاي سخت و ارائه راهکارهاي علمي و بنيادي به منظور کاهش این اثرات
• بررسي اثرات شبکه رفتارسنجي (پایش) منابع آب کارست و سازندهاي سخت در آبخوانهاي کارستي و درز و شکافدار در حوضه های کارستي کشور
• پژوهش درخصوص بهينه سازي روشهای تعیین محل چاههاي كارستي و سازندهاي سخت، نظارت بر حفاري، پمپاژ و مغزه گیری این گونه چاهها
• مطالعه و پژوهش در خصوص حفاظت کمی و کیفی منابع آب کارست و سازندهاي سخت و ارائه دستورالعملهاي بنيادي و توسعه ای در این زمینه
• تحقیق و پژوهش در زمینه اکتشاف منابع آب غیرمتعارف نظير آبهاي فسيل، ژئوترمال، شور و لب شور در سازندهاي کارستي و سخت
• پژوهش و تحقیق درخصوص افزایش کمیت منابع آب کارست و سازندهاي سخت با استفاده از روشهای تغذیه مصنوعي، ذخيره سیلاب و کاهش تبخیر و افزایش نفوذ
• انجام مطالعات شناسايي، موردي، نيمه تفصيلي و تفصيلي (همگام با بهره برداري) در منابع سازندي کشور
• ایجاد شبکه پایش (رفتارسنجي) کمي و کيفي منابع آب کارست و سازندهاي سخت در سطح کشور از منابع آب کارست معرف (شامل چشمه ها، چاههاي مشاهده اي، بهره برداري و قنوات) و تجهیز این منابع به دستگاههای ثبات و پیشرفته و ارائه راهکار مناسب به منظور کنترل از راه دور (Remote Sensing) این منابع
• انجام مطالعات و تحقیقات ژئوفيزيك، چاه پیمایي، ردیابی و ایزوتوپی در منابع آب کارست و سازندهاي سخت
• تهیه مدلهای کیفی منابع کارست و سازندهاي سخت ارائه راهکارهاي مناسب به منظور جلوگیری از کاهش کیفیت منابع آب کارست
• پژوهش درخصوص ایجاد مدیریت مقادير حدي خشكسالي و ترسالي در منابع آب کارست و سازندهای سخت و ارائه راهکارهای مناسب در مدیریت بحران و توسعه پایدار
• همکاری و برقراری رابطه علمي و فني با دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي – پژوهشي داخل و خارج از کشور به منظور تبادل اطلاعات و پیشبرد اهداف تحقيقاتي – پژوهشی در زمینه منابع آب کارست و سازندهاي سخت
• برگزاری همایشهاي ملي و بين المللي و همچنین کارگاه هاي آموزشي و تخصصی در زمینه منابع آب کارست و سازندهاي سخت به منظور تبادل علمي و تحقيقاتي و افزایش توان کارایی متخصصین علوم آب
• ایجاد پایگاه اطلاعاتي منابع آب کارست در سازندهاي سخت
• همکاری در تدوین برنامه و سیاست هاي پژوهشي کشور در زمینه منابع آب کارست و سازندهاي سخت
• ایجاد امکانات تحقيقاتي براي پژوهشگران و کارآموزان تحقيقاتي و پایان نامه های کارشناسي ارشد و دکترا در زمینه منابع آب کارست و سازندهاي سخت
• تحقیق و پژوهش در زمینه شناخت پدیده های کارست و مطالعات غارهای کارستي کشور و تهیه شناسنامه آنها

گروه های پژوهشی

• مطالعات شناسايي و نيمه تفصیلي حوضه هاي كارستي با هدف محاسبه بیلان و پتانسیل بهره برداري
• مطالعات موردي مناطق کارستي برحسب نیاز
• برنامه ريزي کلان مطالعات سیستماتيك حوضه هاي كارستي کشور
• نظارت بر پایش منابع آب کارستي کشور شامل: چشمه ها، چاهها و قنوات در کارست و سازندهاي سخت

  • • برگزاري کارگاه و دوره هاي آموزشي
    • تهیه مدلهاي رياضي حوضه هاي كارستي
    • بررسي و تحقیق در زمینه مسائل مهندسي کارست
    • نظارت بر طرح هاي پژوهشي مرتبط

  • • انجام عملیات ژئوفيزيك (ژئوالکتريك،GPR، VLF و چاه پیمایی)
    • انجام عملیات ردیابي و هیدروشيمي
    • نظارت عالي بر عملیات حفاري و آزمایش پمپاژ
    • آزمایش و تجزیه و تحلیل نمونه آب
    • تعیین محل چاه در سازندهاي سخت

تجهیزات و امکانات
اسکرول به بالا