تاریخچه

منابع آب در سازندهای سخت و کارست یکی از مهمترین منابع ملی کشور در تامین نیازهای آب شرب، صنعت و حتی کشاورزی به شمار می رود و بیش از ۱۰% از سطح کشور توسط سازندهای سخت پوشیده شده است. اولین فعالیت در زمینه مطالعه سازندهای سخت، مطالعات شناسایی سازندهای سخت زاگرس جنوبی بوده که در سال ۱۳۵۰ توسط دفتر بررسی های منابع آب وزارت نیرو در سه حوضه دریاچه های مهارلو – بختگان، رودخانه شور داراب و رودخانه زهره – جراحی به انجام رسیده است. این دفتر طی سالهای ۱۳۶۳ لغایت ۱۳۶۵ به منظور شناسایی سازندهای کارستی در اطراف شهرهای شیراز، کازرون، بندرعباس و مشهد حفاری های اکتشافی و پیزومتری در این سازندها را در قالب قراردادی با شرکت استرژکسپورت از کشور چک اسلواکی سابق به انجام رسیده است. نظر به اهمیت منابع آب سازندهای سخت و کارست و تفاوت رفتار هیدرولیکی آبخوانهای سازندی با آبخوانهای آبرفتی، به منظور انجام پژوهش و تحقیقات کاربردی در این زمینه و ارائه خدمات فنی و علمی به سازمانهای مرتبط در سراسر کشور، در سال ۱۳۶۹ مطالعات منابع آب کارست حوضه نمونه مهارلو در شیراز توسط سازمان تحقیقات منابع آب آغاز گردید. پس از پایان این مطالعات و برگزاری اولین همایش بین المللی منابع آب کارست با تاکید بر مناطق خشک و نیمه خشک در سال ۱۳۷۲، مرکز ملی مطالعات و تحقیقات کارست کشور در سازمان مدیریت منابع آب ایران تاسیس گردید که سپس به مرکز ملی مطالعات و تحقیقات سازندهای سخت (کارست) تغییر نام یافت. در سال ۱۳۸۱ به منظور یکپارچه سازی، انسجام بخشی، تثبیت و تقویت امر پژوهش و تحقیقات در صنعت آب کشور، این مرکز به همراه مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها و مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر به موسسه تحقیقات آب انتقال یافت.

• انجام مطالعات و تحقیقات کاربردی، توسعه ای و بنیادی در زمینه شناخت پدیدههای کارستی کشور
• مطالعات شناسایی، نیمه تفصیلی و موردی منابع آب سازندهای سخت
• تعیین پتانسیل بهره برداری از سازندهای سخت
• انجام پژوهش و تحقیق در زمینه مسایل مهندسی و زیست محیطی سازندهای سخت و اثرات بهره برداری از سازندهای سخت بر منابع آب
• تهیه مدلهای کمی و کیفی منابع آب سازندهای سخت
• مدیریت بهره برداری بهینه از منابع آب سازندهای سخت با استفاده از فناوری نوین
• همکاری علمی و پژوهشی با مراکز و موسسات معتبر پژوهشی و آموزشی داخل و خارج از کشور

شرح وظایف

• مطالعه، پژوهش و تحقیق در زمینه مسائل کمی منابع آب کارست و سازندهای سخت به منظور شناخت پتانسیل و تهیه مدلهای کمی و ارائه راهکارهای بهینه در خصوص برداشت از این منابع در زمان حال و آینده
• پژوهش و تحقیق در زمینه مسائل مهندسی کارست و سازندهای سخت بویژه در ساختگاه سدها و تونل های انتقال آب
• مطالعه و پژوهش درخصوص کیفیت منابع آب کارست و سازندهای سخت و جنبه های زیست محیطی
• ارزیابی اثرات فعالیتهای انسانی بر منابع آب کارست و سازندهای سخت و ارائه راهکارهای علمی و بنیادی به منظور کاهش این اثرات
• بررسی اثرات شبکه رفتارسنجی (پایش) منابع آب کارست و سازندهای سخت در آبخوانهای کارستی و درز و شکافدار در حوضه های کارستی کشور
• پژوهش درخصوص بهینه سازی روشهای تعیین محل چاههای کارستی و سازندهای سخت، نظارت بر حفاری، پمپاژ و مغزه گیری این گونه چاهها
• مطالعه و پژوهش در خصوص حفاظت کمی و کیفی منابع آب کارست و سازندهای سخت و ارائه دستورالعملهای بنیادی و توسعه ای در این زمینه
• تحقیق و پژوهش در زمینه اکتشاف منابع آب غیرمتعارف نظیر آبهای فسیل، ژئوترمال، شور و لب شور در سازندهای کارستی و سخت
• پژوهش و تحقیق درخصوص افزایش کمیت منابع آب کارست و سازندهای سخت با استفاده از روشهای تغذیه مصنوعی، ذخیره سیلاب و کاهش تبخیر و افزایش نفوذ
• انجام مطالعات شناسایی، موردی، نیمه تفصیلی و تفصیلی (همگام با بهره برداری) در منابع سازندی کشور
• ایجاد شبکه پایش (رفتارسنجی) کمی و کیفی منابع آب کارست و سازندهای سخت در سطح کشور از منابع آب کارست معرف (شامل چشمه ها، چاههای مشاهده ای، بهره برداری و قنوات) و تجهیز این منابع به دستگاههای ثبات و پیشرفته و ارائه راهکار مناسب به منظور کنترل از راه دور (Remote Sensing) این منابع
• انجام مطالعات و تحقیقات ژئوفیزیک، چاه پیمایی، ردیابی و ایزوتوپی در منابع آب کارست و سازندهای سخت
• تهیه مدلهای کیفی منابع کارست و سازندهای سخت ارائه راهکارهای مناسب به منظور جلوگیری از کاهش کیفیت منابع آب کارست
• پژوهش درخصوص ایجاد مدیریت مقادیر حدی خشکسالی و ترسالی در منابع آب کارست و سازندهای سخت و ارائه راهکارهای مناسب در مدیریت بحران و توسعه پایدار
• همکاری و برقراری رابطه علمی و فنی با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی – پژوهشی داخل و خارج از کشور به منظور تبادل اطلاعات و پیشبرد اهداف تحقیقاتی – پژوهشی در زمینه منابع آب کارست و سازندهای سخت
• برگزاری همایشهای ملی و بین المللی و همچنین کارگاه های آموزشی و تخصصی در زمینه منابع آب کارست و سازندهای سخت به منظور تبادل علمی و تحقیقاتی و افزایش توان کارایی متخصصین علوم آب
• ایجاد پایگاه اطلاعاتی منابع آب کارست در سازندهای سخت
• همکاری در تدوین برنامه و سیاست های پژوهشی کشور در زمینه منابع آب کارست و سازندهای سخت
• ایجاد امکانات تحقیقاتی برای پژوهشگران و کارآموزان تحقیقاتی و پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکترا در زمینه منابع آب کارست و سازندهای سخت
• تحقیق و پژوهش در زمینه شناخت پدیده های کارست و مطالعات غارهای کارستی کشور و تهیه شناسنامه آنها

گروه های پژوهشی

• مطالعات شناسایی و نیمه تفصیلی حوضه های کارستی با هدف محاسبه بیلان و پتانسیل بهره برداری
• مطالعات موردی مناطق کارستی برحسب نیاز
• برنامه ریزی کلان مطالعات سیستماتیک حوضه های کارستی کشور
• نظارت بر پایش منابع آب کارستی کشور شامل: چشمه ها، چاهها و قنوات در کارست و سازندهای سخت

  • • برگزاری کارگاه و دوره های آموزشی
    • تهیه مدلهای ریاضی حوضه های کارستی
    • بررسی و تحقیق در زمینه مسائل مهندسی کارست
    • نظارت بر طرح های پژوهشی مرتبط

  • • انجام عملیات ژئوفیزیک (ژئوالکتریک،GPR، VLF و چاه پیمایی)
    • انجام عملیات ردیابی و هیدروشیمی
    • نظارت عالی بر عملیات حفاری و آزمایش پمپاژ
    • آزمایش و تجزیه و تحلیل نمونه آب
    • تعیین محل چاه در سازندهای سخت

تجهیزات و امکانات
اسکرول به بالا