تاریخچه
موسسه تحقيقات آب برمبناي سياست تجميع ظرفيتهاي تحقيقاتي وزارت نيرو در بخش آب، از نيمه دوم سال 1380 رسماً فعاليتهاي تخصصي خود را آغاز نموده و از آن تاريخ با به كارگيري كليه ظرفيتهاي در اختيار، در راستاي تحقق اهداف تعيين شده فعاليت مينمايد. پژوهشكده مهندسي هيدروليك و محيطهاي آبي يكي از دو پژوهشكده تخصصي موسسه تحقيقات آب ميباشد كه به پشتوانه سابقه تجربيات، منابع انساني متخصص و همچنين امكانات منحصر به فرد تجهيزاتي و آزمايشگاهي، از ظرفيتهاي ويژهاي در تامين نيازهاي تحقيقاتي، مطالعاتي و مشاورهاي مورد نياز صنعت آب كشور به ويژه در زمينههاي طراحي سازههاي هيدروليكي، مطالعات مهندسي رودخانه، مطالعات مهندسي سواحل و سازههاي ساحلي،مطالعات و تحقيقات زيست محيطي، مطالعات جامع فرسايش و رسوب، مدلسازي رياضي و آزمايشگاهي پديدههاي هيدروليكي، اندازهگيريهاي ميداني و تحقيقات صحرايي و همچنين پايشهاي كيفي و كمي محيطي برخوردار است
شرح وظایف
- انجام پژوهشهاي كاربردي، توسعهاي و بنيادي در حوزه فعاليتهاي تعيين شده
- ارائه خدمات علمي در راستاي بهينهسازي طرحهاي تنظيم، ذخيره و كنترل جريان آب و ساماندهي طرحهاي تنظيم، ذخيره و كنترل جريان آب و ساماندهي طرحهاي بزرگ آبي در حوزه فعاليتةاي تعيين شده با كمك مدل فيزيكي
- انجام آزمايشهاي شيميايي، بيولوژيكي، باكتريولوژيكي آبها و پسابهاي صنعتي براي كنترل كيفيت و تعيين ميزان آلودگي آنها به منظور حفظ و بهبود كيفيت آب براي استفاده مفيد و جلوگيري از زيانهاي ناشي از ورود پسابهاي صنعتي، كشاورزي و شهري به منابع آب
- انجام آزمايشهاي ميداني و آزمايشگاهي و ارائه خدمات علمي مورد نياز در زمينه كاربرد ايزوتوپها و مواد رنگي در بررسيهاي منابع آب
- توسعه مدلهاي رياضي و نرمافزارهاي مهندسي هيدروليك
- انجام مطالعات و اندازهگيريهاي خاص ميداني
- انجام مطالعات خاص و ارائه مشاوره عالي تخصصي در حوزه فعاليت
- همكاري و برقراري ارتباط علمي و فني با مراكز آموزشي و پژوهشي داخل و خارج از كشور به منظور پيشبرد هدفهاي تحقيقاتي و تبادل اطلاعات
- ايجاد امكانات تحقيقاتي براي پژوهشگران و كارآموزان تحقيقاتي و اجراي پاياننامههاي كارشناسي ارشد و دكترا در زمينههاي مرتبط با اهداف
- تهيه دستورالعملهاي استاندارد فني براي انواع مطالعات مورد نياز طرحهاي آبي در حيطه فعاليتهاي تعيين شده
- برگزاري همايشهاي علمي و دورههاي تخصصي در زمينههاي مورد نياز صنعت آب كشور
- همكاري در ايجاد پايگاه اطلاعاتي و اطلاعرساني پژوهشهاي هيدروليك و محيطهاي آبي كشور
- همكاري در تدوين برنامه و سياستهاي پژوهشي كشور در زمينههاي مرتبط
گروههای پژوهشی
- مدلسازی فيزيکی همواره به عنوان يک ابزار سودمند و موثر در خدمت مشاوران و کارشناسان طراح در مهندسي هيدروليك، جهت رفع ابهامات و حل مشکلات طراحي بوده است. در اين راستا گروه سازه هاي هيدروليكي موسسه تحقيقات آب به عنوان يكي از پيشتازان مطالعات مدل فيزيكي در ايران است كه داراي تجربيات متعددي در همكاري با مؤسسههاي تحقيقات هيدروليکی بينالمللي مي باشد. اين گروه كه قديمي ترين گروه فني در پژوهشكده هيدروليك و محيطهاي آبي موسسه تحقيقات آب وزارت نيرو مي باشد، قدمتي بيش از 43 سال دارد. گروه حاضر مفتخر است كه اكثر پروژه هاي بزرگ سد سازي و سازه هاي هيدروليكي كشور را به انجام رسانده و در اين زمينه كمك شاياني به بومي كردن اين امر در سطح كشور و منطقه داشته است. پروژه هاي به انجام رسيده بالغ بر 250 پروژه تحقيقاتي و کاربردی مي باشد كه هر يك نقش بسزايي در راهبرد علم هيدروليك كشور داشته است. اين پروژهها بيشتر به بررسي و بهينهسازي عملكرد هيدروليكي سازههاي مرتبط با سد مانند سرريزها، تندآبها، حوضچههاي آرامش، سازههاي تخليهكننده تحتاني، تونلهاي انحراف، دريچهها، شيرها و آبگيرها مي پردازد. فنآوري اصلی مورد استفاده در اين مطالعات، مدلسازي فيزيكي ميباشد. حدود انتخاب مقياس براي مدلها بين 1:10 تا 1:100 ميباشد. بهينهسازي طرح از طريق تحليل نتايج آزمايشهاي مدل مقياسي و با همكاري نزديك بين مهندسين مشاور و گروه، انجام ميپذيرد. با توجه به پيشرفتهاي اساسي و وسيع در مدلسازي عددي در سالهاي اخير، استفاده از اين فنآوري در حال حاضر به صورت تركيبي با مدلهاي مقياسي و تحت عنوان فنآوري مدلهاي تلفيقي در اين بخش مورد استفاده قرار مي گيرد.
- مطالعات مهندسي و تدقيق طراحي سازههاي هيدرومكانيكال مرتبط با نيروگاههاي برقآبي
- تحقيق آزمايشگاهي در ارتباط با ماهيت پديدههاي سيالاتي مرتبط با عملكرد سازههاي آبي
- استفاده از هيدروليك محاسباتي و روشهاي غيرسازهاي جهت بهينهسازي و طراحي سازهها
- مطالعات مهندسي رودخانه و طراحي سازههاي حفاظت ساحلي
- مطالعات تعيين حريم بستر رودخانهها، تالابها و درياچهها
- مطالعات آزمايشگاهي و شبيهسازي هيدروليكي عملكرد سازههاي حفاظت ساحلي و رودخانهاي
- مطالعات تحليلي، آزمايشگاهي و عددي پديدههاي فرسايش و رسوب در محيطهاي رودخانه و سواحل
- مطالعات جامع هيدروليك و رسوب مخازن سد
- اثرات زيست محيطي و اجتماعي اجراي طرحهاي ساماندهي
- مطالعات هشدار سيل و تحليل سيلاب دشت ناشي از وقوع پديدههاي شكست سد و خيزاب ساحلي
- مطالعات زيست محيطي مرتبط با طرحهاي آبي
- مطالعات ميداني و پايش محيطي كميتهاي فيزيكي و شيميايي بدنههاي آبي با هدف طراحي انواع سازهها
- ارزيابي عملكرد سازههاي آبي براساس معيارهاي زيست محيطي
- انجام و تحليل انواع آزمايشهاي فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي بر روي نمونههاي آب، فاضلاب و رسوب
- مطالعات رديابي جريان غليظ در مخزن سدها جهت تهيه دستورالعمل عمليات فلاشينگ
- مطالعات هيدروژئولوژي، هيدرولوژي ايزوتوپي و رديابي آبهاي زيرزميني در ساختگاه سدهاي مخزني
پروژه های در حال اجرا
پروژه های انجام شده
پروژه های در حال اجرا
- ايجاد سازماني دانشمحور در راستاي فعاليت در عرصههاي رقابتي با جلب مشاركت ارگانهاي دولتي، بخش خصوصي، انجمنهاي تخصصي و مراكز تحقيقاتي و آموزش عالي
- گسترش انجام پروژههاي تحقيقاتي ملي
- ارتقاء سطح كمي و كيفي نيروي انساني جهت بهينهسازي فعاليتهاي تخصصي گروههاي پژوهشي
- توجه خاص به اصل ايجاد نوآوري و دستيابي به شكوفايي علمي
- ايجاد ارتباط مستمر با دستاندركاران صنعت آب كشور
- شركت در همايشها و مجامع علمي داخلي و بينالمللي و ارائه مقالات پژوهشي
- انتقال نتايج و تجربيات حاصل از فعاليتهاي انجام شده در پژوهشكده با ديگر مراكز علمي و تحقيقاتي داخل و خارج از كشور از طريق برگزاري دورههاي تخصصي و همچنين چاپ و انتشار كتابها، خبرنامهها و مجلات
- نوآوري و بهبود روشهاي جمعآوري آمار و اطلاعات ميداني و آزمايشگاهي با استفاده از فناوري اطلاعات
- طراحي، ساخت و اجراي مدلهاي هيدروليكي با تكيه بر بهكارگيري فناوريهاي نوين ساخت
- بهكارگيري روشهاي عددي و دانش هيدروانفورماتيك براي حل معضلات كاربردي منطبق با نيازهاي مطالعاتي و پژوهشي صنعت آب كشور
- ايجاد ارتباط نزديك با تمامي حوزهها و دستاندركاران صنعت آب كشور در زمينههاي طراحي، اجرا و بهرهبرداري و ارائه راهكارهاي مورد نياز مطابق با فناوريهاي نوين
- ايجاد زيرساختهاي مناسب جهت همكاري مستمر با مراكز علمي و دانشگاهي از يك سو و صنعت آب كشور از سوي ديگر
- برگزاري همايشهاي ملي و بينالمللي تخصصي
- حمايت ازپاياننامههاي دورههاي كارشناسي ارشد و رساله دكترا
- برنامهريزي و اجراي گردش كار شفاف و روان به منظور انجام طرحها و پروژههاي پژوهشي جهت دستيابي به ازش افزوده قابل توجه
- راهاندازي پايگاه اطلاعرساني الكترونيك جهت ارتباط مستمر با متخصصان صنعت آب در سطوح ملي و بينالمللي
- افزايش پتانسيل علمي پژوهشكده از طريق جذب نيروهاي متخصص به ويژه اعضاي هيات علمي دانشگاههاي داخل و خارج كشور
- برنامهريزي جهت نيل به اهداف و ماموريتهاي تعيين شده در سند چشم انداز 20 ساله كشور
- ارائه خدمات مشاورهاي تخصصي
- بوميسازي فناوريها و روشهاي نوين كارآمد و تقويت نوآوريها و ابتكارات
- ايجاد بستر مناسب جهت انجام فعاليتهاي تحقيقاتي و هدفگذاريهاي صحيح و همسو با نيازهاي صنعت آب كشور
پروژه های انجام شده
- مطالعات شكست سد در حوضههاي كارون، كرخه و دز
- مطالعات رديابي با مواد رنگي در ساختگاه سد و مسير تونل بهشتآباد
- مطالعات زمينشناسي كارست، هيدرولوژي و رديابيهاي ايزوتوپي و مواد رنگي طرح بختياري
- انجام عمليات صحرايي براي مطالعات فرآيند رسوبگذاري و رسوبزدايي مخازن سدها و ارائه مدل رياضي براي پيشبيني الگوي رسوبگذاري در آنها
- عمليات ميداني مطالعات تهيه دستورالعمل كاربردي فلاشينگ مخزن سد دز
- طراحي، ساخت و راهاندازي مركز تحقيقات آب و محيط زيست و تجهيز ايستگاههاي آبسنجي و هواشناسي در كشور افغانستان
- مطالعات مدل هيدروليكي سيستم تخليه سيلاب، آبگير، دريچههاي سرويس و اضطراري و تونل تخليه كننده تحتاني سد گتوند عليا
- مطالعات مدل هيدروليكي آبگيرهاي نيروگاه سد سياهبيشه
- مطالعات مدل هيدروليكي سيستم تخليه سيلاب سد آزاد، جره و خرسان 3
- مطالعات مدل هيدروليكي سيستم تخليه سيلاب و آبگيرهاي نيروگاه سد سنگتوده 2
- مدل هيدروليكي سازههاي جنبي سد كوهرنگ 3
- طراحي، ساخت و مطالعات مدل هيدروليكي سرريز و سيستم تخليهكننده تحتاني سد مخزني ژاوه، سفيدرود و كارون 4
- مطالعات Mete- Ocean در مناطق ساحلي خليجفارس، درياي عمان و درياي خزر
- مطالعات آبگير پالايشگاههاي ميعانات گازي بندرعباس
- مطالعات تهيه طرح تفصيلي احداث ايستگاههاي آب و هواشناسي درياي خزر
- مطالعات ساماندهي و انتقال پساب مجتمع پتروشيمي رازي
- مطالعات و نظارت عاليه طرح ساماندهي رودخانه قزل اوزن در محدودههاي مختلف
- مطالعات و نظارت عاليه طرح اضطراري حفاظت كانال روستاي حصار
- مطالعات و نظارت عاليه طرح ساماندهي رودخانه سفيدرود
- نظارت عاليه و كارگاهي پروژههاي ساماندهي رودخانه آستاراچاي، ابهر رود و قرهسو
- مطالعات فرآيند رسوبگذاري در مخازن سدها و ارائه مدل رياضي براي پيشبيني رسوبگذاري در آنها
- تهيه راهنماي نقشهبرداري و آبنگاري در كارهاي مهندسي رودخانه
- تهيه راهنماي مطالعات رسوبگذاري و رسوبزدايي مخازن سدها
- تهيه ضوابط زيستمحيطي طرحهاي تغذيه مصنوعي
- بررسي اثرات و خسارات زيستمحيطي ناشي از احداث جزاير مصنوعي و خشك كردن دريا در خليجفارس با استفاده از فناوري سنجش از راه دور
- بررسي كالبدي منابع آلاينده دريا در محدوده رودخانههاي استان گيلان
- مطالعات استحصال آب از مه و رطوبت هوا در مناطق ساحلي جنوب كشور
- تدوين مدل عددي تركيبي در همكنش رودخانه و مخزن سد
- تعيين اثر اشكال مختلف بستر بر تبادل حجمي مواد محلول و كلوئيدي جريان آب با رسوبات بستر
- مطالعات جاماي پرتابكننده يكپارچه و دندانهدار از نظر خلاء زايي و آبشستگي در پاياب
- بهينهسازي شكل و تعيين فاصله هوادههاي حلقوي در تونلهاي تخليه تحتاني سد
- مطالعه و بررسي جريانهاي چرخشي و نحوه استهلاك آن در مجاري آب بر نيروگاه
همکاران
