نام پروژه: کالیبراسیون چندهدفه بارش- رواناب در مدل هیدرولوژیکی WetSpa

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب، مهیار شفیعی

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه فرآیندها و پیش‌بینی‌های هیدرولوژیکی

کارفرما: شرکت مدیریت منابع آب ایران

درصد مشارکت کارفرما: 15

تاریخ شروع: سال1393

تاریخ خاتمه: سال1394

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

هدف اصلي این پروژه تهيه و معرفي يک مدل بارش-رواناب توزيعي به نام WetSpa و توسعه فرايند واسنجي چندهدفه مدل WetSpa با استفاده از الگوريتم‌هاي بهينه‌سازي تکاملي (ژنتيک و جامعه ذرات) بوده است.

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

مدل بارش-رواناب WetSpa و مدول واسنجي آن براي دو حوضه مطالعاتي که يکي از آن‌ها در کشور اسلواکي و ديگري در ايران مي‌باشد، انجام شده است.

تصویر جلد گزارش:

نام پروژه: مدیریت مدیریت یکپارچه منابع آب حوضه آبریز اترک

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: آب منطقه‌ای استان گلستان

درصد مشارکت کارفرما: 15

تاریخ شروع: سال1387

تاریخ خاتمه: سال1389

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

اين پروژه به منظور استفاده بهينه از پتانسيل منابع آب حوضه آبريز رودخانه اترك، ارزيابي وضع موجود و ارائه طرح توسعه مطلوب منابع آب انجام شده است. همچنین تهيه يك پايگاه اطلاعاتي جامع از شرايط موجود منابع آب در اين حوضه آبريز، شناخت دقيق پتانسيل منابع آبي و مديريت یکپارچه آب‌هاي سطحي و زيرزميني، ارائه ديدگاه‌هايي در توزيع كارآمد آب در گستره وسيعي به همراه افزايش فعاليت‌هاي كشاورزي، صنعتي و بهبود شرايط اجتماعي نیز از اهداف اصلی این پروژه بوده است.

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

قرارگیری سه استان خراسان رضوی، خراسان شمالی و گلستان در این حوضه آبریز و وابستگی اراضی واقع شده در این حوضه به منابع آب سطحی و زیرزمینی موجود و همچنین تعریف و مطالعه طرح‌های احداث سدهای ذخیره و انتقال آب جهت اجرا در آینده باعث گردیده که تحلیل و بررسی وضعیت منابع آبی حوضه آبریز رودخانه اترک برای هر یک از شرکت‌های آب منطقه‌ای استان‌های مذکور، خصوصاً استان‌های خراسان شمالی و گلستان، به عنوان ذینفعان عمده حوضه آبریز دارای اهمیت ویژه‌ای باشد. در کنار این موارد، واقع شدن بخشی از رودخانه اترک به عنوان مرز بین دو کشور ایران و ترکمنستان و مطالعه وضعیت آب‌بری هر یک از دو کشور در گذشته و آینده و به نوعی تعیین سهم هر یک از دو کشور از این رودخانه مرزی موضوع دیگری است که در این مطالعات انجام شده است. این پروژه در قالب مطالعات اقتصادی- اجتماعی، برنامه‌ریزی منابع آب، خاک‌شناسی، سیاسی، فرسایش و رسوب، کشاورزی، هواشناسی،تبخیر و تعرق، هیدرولوژی،آب زیرزمینی، زمین‌شناسی و زیست‌محیطی به انجام رسیده است.

تصویر جلد گزارش:

نام پروژه: ارزیابی عملکرد مدل‎های جهانی و منطقه‎ای در برآورد فصلی بارش در کشور

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

کارفرما: مؤسسه تحقیقات آب (درون‌سازمانی)

گروه پژوهشی: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، گروه فرآیندها و پیش‌بینی‌های هیدرولوژیکی

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1400

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: در حال انجام

اهداف پروژه:

1- سنجش کارایی و مهارت دو مدل منطقه‌ای WRF و RegCM در برآورد فصلی بارش در کشور

2- سنجش کارایی الگوی پیش‎بینی گروهی طراحی‌شده مبتنی بر دو مدل منطقه‏ای مورد استفاده برای پیش‎بینی ماهانه و فصلی بارش در کشور

3- اولویت‎بندی، بررسی مزایا و معایب الگوهای طراحی‌شده

4- بررسی امکان تلفیق نتایج دو مدل برای ارائه یک الگوی گروهی مبتنی بر دو مدل منطقه‎ای

5- بررسی امکان استفاده از نتایج مدل‎های جهانی موجود در زمینه پیش‎بینی فصلی بارش برای تدقیق نتایج الگوی منطقه‎ای مورداستفاده

6- بررسی راهکارهای بهینه‎سازی نتایج بر اساس پس پردازش‌های آماری

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: مدیریت یکپارچه منابع آب حوضه آبریز دریاچه ارومیه

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب، مشاور پندام و DLO هلند

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: آب منطقه‌ای استان آذربایجان غربی

درصد مشارکت کارفرما: 15

تاریخ شروع: سال1383

تاریخ خاتمه: سال1385

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

هدف اصلي پروژه “مديريت جامع منابع آب حوضه درياچه اروميه”، مديريت منابع آب به صورت يكپارچه نگر در كل حوضه مي‌باشد. که بر اساس شبیه‌سازی منابع و مصارف آب و تعيين بيلان آبي در نقاط مختلف(زير حوضه‌ها)، سناريوهاي محتمل مختلفي را در زمينه مديريت منابع آب می‌توان توليد و با توجه به گزينه توسعه بهينه در منطقه در شرايط آتي، مناسب‌ترین آن‌ها را انتخاب نمود اين امر ابزار مناسبي را جهت استفاده پايدار از منابع آبي موجود در كل حوضه فراهم  می‌سازد

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

مدل مديريت منابع آب هر يك از حوضه‌ها به‌صورت جداگانه تهيه شده و سپس كليه آن‌ها در يك مدل به هم پيوسته براي كل حوضه درياچه اروميه تركيب گردیده است. در اين پروژه با توجه به امكانات تكنيكي و نيز منابع مالي و محدودیت‌های زماني، مدل‌سازی شرايط موجود و آتي سه زيرحوضه منتخب نمونه(يعني گدارچاي، آجي چاي و مهابادچاي) به‌صورت کاملا جزئي انجام گرفت و در مرحله بعد، مدل‌سازی براي ٨ زيرحوضه ديگر به مانند سه زير حوضه منتخب و نيز مدل به هم پيوسته براي كل حوضه در شرايط فعلي و آتي انجام گرفته است.

تصویر جلد گزارش:

نام پروژه: بررسی روند تغییر شرايط محیطی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب- گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: آب منطقه‌ای استان آذربایجان غربی

درصد مشارکت کارفرما: 15

تاریخ شروع: سال1391

تاریخ خاتمه: سال1391

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

هدف اصلی این پروژه بررسی برخی عوامل محيطي اثرگذار بر تغييرات درياچه اروميه شامل: تغييرات کاربري اراضي، روند متغيرهاي هيدروکليماتولوژي، تغييرات جمعيتي و در نهايت مقایسه‌ای در خصوص وضعيت درياچه اروميه و شرايط متغيرهاي هواشناسي و هيدرولوژيكي آن با تعدادي از دریاچه‌های منطقه بوده است

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

در این پروژه ميزان تاثیر  وقوع تغييرات اقليمي يک منطقه بر شرايط هيدرولوژيكي آن، با استفاده از روش‌های آماري قابل اعتماد به منظور تعيين وجود روند در متغيرهاي اقليمي مهم، نظير بارش و دما تعیین و تحلیل‌های چند متغيره به منظور تعيين روند عوامل هيدرولوژيكي متأثر از آن‌ها )دبي رودخانه‌ها( پس از حذف اثر متغيرهاي اقليمي موردبررسی قرار گرفته است. همچنین نحوه تغييرات مكاني جمعيت و مقايسه شاخص‌های جمعيتي در نقاط مختلف حوضه که می‌تواند اطلاعات مناسبي را در خصوص نحوه تغييرات استفاده از منابع آب و خاک در سطح حوضه را در طول زمان به دست دهد، بررسی شده است. در گام بعدی مقايسه شرايط فيزيكي، اقليمي و هيدرولوژيكي درياچه اروميه با برخي از دریاچه‌های شاخص منطقه به منظور بررسي روند تغييرات آن‌ها انجام  و همچنين گزارشي از عواقب دخالت‌ها انساني در وضعيت فعلي درياچه آرال و راهكارهاي پيشنهادي و اجرا شده براي کاهش مشكلات ناشي از زوال اين درياچه ارائه شده است.

تصویر جلد گزارش:

نام پروژه: استخراج سطوح حقابه‌بری حوضه‌های آبریز کشور (1361) بر اساس تصاویر ماهواره‌ای

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه فناوری‌های نوین ارزیابی منابع و مصارف

کارفرما: وزارت نیرو

درصد مشارکت کارفرما:

تاریخ شروع: 1398

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: در حال اجرا

اهداف پروژه: هدف اصلی از انجام پروژه حاضر، تفکیک و شناسایی اراضی زراعی آبی و باغی فعلی به دو دسته اراضی زراعی سنتی و جدید با استفاده از سری زمانی تصاویر ماهواره‌ای است. منظور از اراضی سنتی، ان دسته از اراضی زراعی آبی و باغی است که در دهه‌های گذشته (قبل از سال 1362) فعالیت داشته و تاکنون نیز به فعالیت خود ادامه داده است.

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه یافته):

به منظور دستیابی به اهداف پروژه، از تصاویر ماهواره­ Landsat در سال‌های 1361، 1382 و 1399 استفاده گردید و انواع اراضی زراعی آبی و باغی فعلی به دو دسته اراضی سنتی و جدید تقسیم بندی گردید.

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: استفاده از توانمندی‌های فناوری سنجش از دور به‌منظور تهیه نقشه‌های کاربری زراعی حوضه‌های آبریز کشور

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه فناوری‌های نوین ارزیابی منابع و مصارف

کارفرما: وزارت نیرو

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1398

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: خاتمه

اهداف پروژه: هدف اصلی تهیه نقشه‌های کاربری اراضی حوضه های آبریز کل کشور با قدرت تفکیک مکانی بالا در سال آبی 1398-1399 است.

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه یافته):

·         نقشه‌های کاربری اراضی تمامی حوضه‌های آبریز کشور به تفکیک استان‌های مستقر در آن‌ها بر اساس تصاویر ماهواره‌ای سال 1399 تهیه گردید.

·         تهیه بیش از 50 هزار داده زمینی به منظور ارزیابی و صحت‌سنجی نقشه‌های کاربری اراضی تهیه شده.

·         توسعه سامانه کاربری و پوشش اراضی کشور با قابلیت نمایش برخط نقشه‌های کاربری اراضی، گزارش‌گیری از انواع کاربری‌های اراضی، مشاهده نقاط مشاهدات میدانی در مقیاس حوضه‌های آبریز، استانی و شهرستانی

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: آسیب‌شناسی برنامه‌ها و اسناد بالادستی کشور از منظر مغایرت‌های موجود ایجادکننده چالش‌های اجتماعی در زمینه آب کشاورزی

نام مجری پروژه: موسسه تحقيقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقيقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1398

تاریخ خاتمه: 1398

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

1-  بررسی برنامه‌ها و اسناد بالادستي کشور از منظر مدیریت آب کشاورزی

­  مرور اسناد بالادستی کلان کشور در زمینه مدیریت آب کشاورزی (قانون اساسی، قانون توزیع عادلانه آب، سند چشم‌انداز 1404، سیاست‌های‌ کلی‌ نظام‌ در بخش ‌منابع‌ آب، سیاست‌های کلی نظام در بخش کشاورزی، سیاست‌های کلی نظام برای اصلاح الگوی مصرف، سیاست‌های کلی آمایش سرزمین و …)

­  مرور برنامه‌های توسعه 6‌گانه کشور در زمینه مدیریت آب کشاورزی (برنامه اول تا ششم توسعه بعد از انقلاب اسلامی)

­  مرور برنامه‌های راهبردی تدوین‌شده توسط نهادهای دولتی ذی‌مدخل در مدیریت آب کشاورزی (مصوبات شورای عالی آب)

2-      شناسایی تعارضات و شکاف‌هاي مصرف و حفاظت از منابع آب کشاورزي در هر يک از اسناد مورد بررسی

­  شناخت تعارضات در مديريت آب کشاورزي در برنامه‌های توسعه

­  شناخت تعارضات در مديريت آب کشاورزي در برنامه‌های راهبردی تدوین‌شده توسط نهادهای دولتی ذی‌مدخل

3- شناخت تعارضات موجود بین برنامه‌های توسعه و برنامه‌های راهبردی تدوین‌شده توسط نهادهای دولتی ذی‌مدخل با اسناد کلان بالادستی کشور

­  تفکیک تعارضات مرتبط با مدیریت مصرف و همچنین حفاظت از منابع آب کشاورزي

­  بررسی راهکارهای کاهش تعارضات در زمینه سیاست‌گذاری مدیریت آب کشاورزی

نتایج پروژه:

اين پروژه با هدف شناخت سیاست‌گذاری در اسناد و برنامه‌های کشور در زمينه آب کشاورزي در دوران بعد از انقلاب اسلامي، درصدد فهم تعارضات در رابطه با حفاظت و مصرف این آب در سطح برنامه‌ريزي و سياست‌گذاري بوده است. متناسب با اين هدف، نتايج ذيل از اين پروژه استخراج شده است:

1- در برنامه‌های توسعه مفاهیم و بندهای حفاظت از منابع آب و شاخص‌های کیفی توسعه منابع آب رشد قابل‌توجهی داشته است. همچنین فهم مسائل آب از رویکرد «ارائه درمان» به «پیشگیری مسئله» حرکت کرده است.

2- در برنامه‌هاي توسعه براي حفاظت و مديريت آب حضور ملت و جامعه مدنی و بدنه مردمی برای مشارکت در تعریف مسائل و مشکلات کمرنگ است.

3- هر برنامه از برنامه دیگر دارای شکاف مرزی مشهودی در مدیریت منابع آب است. اين امر نه به معناي اتمام رسالت‌هاي برنامه و گذار به سياست جديد است بلکه ناشي از گسست در برنامه‌ريزي بر حسب سياست‌هاي هر دولت است. چنانچه منابع آب قربانی برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت و نامتعادل شده است.

4- رویکرد حفاظت از منابع آب در کنار رویکرد خودکفایی تولید و توسعه منابع آب که حتی با وجود تشدید مسئله آب در بسیاری از دشت‌ها کماکان در سیاست‌گذاری پررنگ است، نتوانسته راهگشا باشد. تا جای یکه می‌توان گفت سیاست حفاظت از منابع آب تنها در حد شعار در بسیاری از برنامه‌ها باقی‌مانده است. بر این مبناست که مسائل در سیاست‌گذاری آب به شکل مزمن درآمده و همواره تکرار می‌شود.

5- این تعارضات و ناهمسویی تنها در بین برنامه‌ها و سیاست‌ها توسعه مشهود نیست، بلکه در داخل هر برنامه نیز این تعارضات را می‌توان رصد کرد.

6- استفاده از شاخص‌هاي حکمراني خوب در برنامه‌ها در برخي موارد نه تنها کارآمد نبوده بلکه بحران آب را تشديد کرده است. چنانچه بر اساس سیاست تمرکززدایی از قدرت دولت در برنامه سوم، مدیریت حوضه‌ای آب به مدیریت استانی تغییر کرده و منجر به برداشت بیشتر منابع آب شد. چنانچه بر اساس این رویکرد در ظاهر مشارکت‌جویانه و تمرکززدایانه از سیاست‌گذاری دولت در امر مدیریت آب، در حقیقت مدیریت استانی تفکیک شده در یک حوضه به رقابت بر سر منبع مشترک پرداخته و تراژدی اشتراک را ایجاد کردند.

7- غیرواقع گرایانه بودن برخي برنامه‌های حفاظت از منابع آب همچون احیای 25 درصد از حجم سفره در 5 سال در برنامه‌های بعدی منجر به دور از دسترس قرار گرفتن برنامه‌های حفاظتی آب در عمل شد.

8- که بسیاری از بندهای حفاظت در منابع آب در احکام ابلاغی و کلی در عمل در برنامه‌های توسعه در نظر گرفته نشده است. برای مثال  سیاست‌های کلان بخش آب که در سال ۸۲ به تصویب رسید، با تغییر دولت تعطیل شد و بررسی مرکز پژوهش‌های مجلس نیز نشان می‌دهد که اسناد بالادستی بخش آب ارتباطی با اسناد میان دستی و سالانه ندارد.

تصویر جلد گزارش:

نام پروژه: امکان پذیری کنترل منابع آب زيرزميني کارستي خروجي از کشور با استفاده از سدهاي زيرزميني

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقیقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1399

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

1- تعیین وضعیت کمی و کیفی منابع آب استان ایلام.

2- ارزیابی پارامترهای موثر بر مکان‌یابی سد زیرزمینی.

3- مکان‌یابی محل‌های مناسب سد زیرزمینی با دو رویکرد شانون آنتروپی و تحلیل سلسله مراتبی.

4- تعیین مکان‌های مناسب احداث سد زیرزمینی.

نتایج پروژه:

با توجه به اهداف این پروژه، وضعیت منابع و مصارف آب در استان ایلام در 6 محدوده مطالعاتی (محدوده مطالعاتی موسیان-آبدانان، دشت عباس غربی- عین خوش، دهلران، ایلام، صالح‌آباد و مهران) که جریانات زیرزمینی خروجی به کشور عراق را دارند مورد بررسی قرار گرفت. پس از بررسی مطالعات پایه در منطقه، از دو روش تحلیل سلسله مراتبی و شانون آنتروپی برای مکان‌یابی استفاده شد. 11 معیار برای ضخامت آبرفت، قابلیت انتقال، کاربری اراضی، کیفیت منابع آب زیرزمینی، عمق آب زیرزمینی، سازندهای زمین‌شناسی، فاصله تا مراکز جمعیتی، دسترسی، حریم منابع آب، آبدهی و شیب برای مکان‌یابی انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پس از وزن‌دهی و تکمیل پرسشنامه‌های مربوطه در هر محدوده مطالعاتی مورد استخراج قرار گرفت. در نهایت پس از ارزیابی مکان‌های مناسب احداث سد زیرزمینی، نتایج مورد استخراج در این منطقه به موارد زیر می‌توان اشاره داشت:

1- برآوردهای انجام شده نشان می‌دهد که سالانه حجمی بالغ بر 10 میلیون‌مترمکعب آب بصورت زیرزمینی از کشور خارج می‌شود.

2- معیار ضخامت آبرفت پراهمیت‌ترین معیار و شیب کم اهمیت‌ترین معیار شناسایی و رتبه‌دهی شد.

3- سه محدوده مطالعاتی موسیان- آبدانان، مهران و دهلران تنها پتانسیل احداث سد زیرزمینی را داشته به عنوان مناطق هدف تعیین شدند.

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: انجام خدمات پژوهشي پتانسيل‌يابي پهنه‌هاي مستعدآب‌هاي ژرف کشور

نام مجری پروژه: پردیس فنی- مهندسی دانشگاه تهران

کارفرما: موسسه تحقیقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1395

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: در حال انجام

اهداف پروژه:

1- پهنه‌بندی کلی نواحی کشور در خصوص پتانسیل بهره‎برداری آب ژرف

2- شناسایی نواحی مستعد جهت انجام مطالعات اکتشافی دقیق در زمینه آب ژرف در کشور

نتایج پروژه:

این پروژه با محوریت دانشگاه تهران و با مشارکت دانشگاه‌های فردوسی مشهد، صنعتی اصفهان و شاهرود و در سه مرحله در حال انجام است. همچنین تأمین اعتبار این پروژه نیز از محل منابع طرح تملک دارایی سرمایه‌ای “مطالعه منابع آب ژرف و سازندهای سخت در مناطق مستعد کشور” صورت گرفته است. هدف نهایی از انجام پروژه مذکور، شناسایی مستعدترین نقاط کشور از لحاظ پتانسیل بهره‌برداری از آب‌های ژرف می‌باشد. در این راستا در مرحله اول پروژه، اطلاعات مربوط به لایه‌های مختلف هفت‌گانه لیتولوژی، ساختاری، گسل‌ها، دما، بارش، توپوگرافی و شبکه آبراهه‌ها بر اساس مطالعات تیم‌های مختلف زمین‌شناسی، هیدروژئولوژی، ژئوفیزیک و سنجش از دور پروژه گردآوری، تکمیل و تحلیل‌های لازم در خصوص اطلاعات مذکور صورت گرفت. در نهایت 1 درصد از سطح کل کشور (15 هزار کیلومتر مربع) که پتانسیل بیشتری برای استحصال و بهره‌برداری از آب‌های ژرف داشتند، شناسایی و نقشه پهنه‌بندی این نواحی تهیه گردید.

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: انجام خدمات پژوهشي تدوین دستورالعمل اکتشاف و بهره برداری از آبهای ژرف

نام مجری پروژه: دانشگاه شیراز

کارفرما: موسسه تحقیقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1397

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: در حال انجام

اهداف پروژه:

1- بررسی و دسته‌بندی آبخوان‌های ژرف بر اساس مطالعات جهانی

2- تدوین دستورالعمل شناسایی، اکتشاف و بهره‌برداری از آبخوان‌های ژرف

نتایج پروژه:

در این پروژه تلاش بر این است تا ضمن بررسی تجارب اکتشاف و بهره‌‎برداری از منابع آب ژرف در سراسر دنیا، تجارب قایل استفاده از این بررسی‌ها در قالب یک دستورالعمل قابل کاربرد برای شناسایی و بهره‌برداری از منابع آب ژرف در کشور مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس تا این مرحله از پروژه، موارد زیر در خصوص نزدیک به 15 آبخوان ژرف در سراسر دنیا مورد بررسی قرار گرفته است:

•      موقعیت جغرافیایی آبخوان‌های مورد مطالعه
•      زمین‏شناسی سیستم آبخوان‌‌ها
•      تکتونیک سیستم آبخوان نوبین
•      ژئومورفولوژی سیستم آبخوان‌‌ها
•      اقلیم حال حاضر و گذشته در آبخوان‌‌ها
•      روش‏های ژئوفیزیکی در تعیین ویژگی‏های آبخوان‏ها (مطالعات ژئوفیزیک  صورت‌گرفته در سیستم آبخوان نوبین نمی‏تواند الگوی مناسبي برای ارائه دستورالعمل باشد)
•      بیلان سیستم ‌ آبخوان‌‌ها
•     مدیریت بهره‏برداری از منابع آب ژرف  

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: تعیین اولویت‌های پژوهشی بخش آب کشور

نام مجری پروژه: داوود رضا عرب

گروه انجام دهنده پروژه:

کارفرما: موسسه تحقیقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 15

تاریخ شروع: سال1388

تاریخ خاتمه: سال1390

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

هدف اصلي این پروژه تحلیل مسائل و چالش‌هاي داخلي بخش آب کشور و همچنین مسائل و چالش‌هاي جهاني در بخش آب به‌ویژه دربحث تغيير اقليم و تجارب جهاني در این زمینه و تعيين اولويت‌هاي پژوهشي به‌عنوان بخشي از فرآيند بوده است

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

در نهایت مجموعه مسائل و چالش‌هاي شناسايي شده است و پروژه‌هاي تحقيقاتي در قالب 10 محور اصلي و 32 زیر محور تدوين و ارائه گرديده است. سرفصل‌هاي ارائه‌شده براي هر يك از پروژه‌ها شامل عنوان پژوهش، ضرورت انجام پژوهش،خروجي‌هاي مورد انتظار از انجام پژوهش،سوالات پژوهش،رئوس كلي شرح خدمات و حداقل تخصص‌هاي مورد نياز جهت انجام پروژه مي‌باشند.

تصویر جلد گزارش:

نام پروژه: بررسی اثر افزایش قدرت تفکیک مکانی مدل پیش‌بینی منطقه‌ای بارش کشور در بهبود دقت پیش‌بینی در مناطق پایلوت

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه پژوهشی: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، گروه فرآیندها و پیش‌بینی‌های هیدرولوژیکی

کارفرما: مؤسسه تحقیقات آب (درون سازمانی)

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1400

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: در حال انجام

اهداف پروژه:

1.      بررسی برآورد بارش در مدل WRF در مناطق با توپوگرافی ساده و پیچیده نسبت به وضعیت مشاهداتی.

2.      بررسی اثر تغییر وضوح افقی در عملکرد مدل WRF در سامانه‎های بارشی همرفتی و غیر همرفتی.

3.      بررسی اثر افزایش دامنه‎ها در دقت برآورد بارش

4.       یافتن قدرت تفکیک افقی بهینه در مناطق مختلف کشور با ویژگی‎های سطحی متفاوت (ساحل، دشت، نواحی کوهستانی، نواحی بادپناه و …) برای برآورد بارش به‌منظور بهبود عملکرد مدل‎های هیدرولوژیکی.

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: بررسی راهکارهای اجتماعی تسهیل اجرای پروژه‌های طرح احیا و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقیقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1398

تاریخ خاتمه: 1398

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

1-      مطالعه تطبيقي مديريت مشارکتي در حفاظت از منابع آب زيرزميني در کشورهاي منتخب

2-      بررسي پيشينه حفاظت از منابع آب زيرزميني در ايران

3-      آسيب‌شناسي اجتماعي اجراي طرح احياء و تعادل‌بخشي منابع آب زيرزميني

4-      ارائه راهکارهاي اجتماعي تسهيل اجراي طرح احياء و تعادل‌بخشي منابع آب زيرزميني

نتایج پروژه:

در اين پروژه به نوعي طرح احياء و تعادل‌بخشي آب زيرزميني از منظر اجتماعي مورد ارزيابي قرار گرفت تا راهکارهايي براي تسهيل آن ارائه داده شود. براي اين منظور با آسيب‌شناسي وضعیت موجود، راهکارها از طريق خبرگان مطرح شد. در ادامه مهمترين مسائل اجتماعي موجود جهت اجراي طرح احياء و تعادل‌بخشي آب زيرزميني ارائه شده است:

1- مقاومت‌های اجتماعی در زمینه نصب کنتورهای حجمی به دليل نصب گزينشي کنتور بر روي چاه‌هاي يک دشت، سياست متغير در متولي پرداخت هزينه کنتور چاه، فشار هزينه خرابي کنتورها، احساس ناعدالتي بهره‌بردار چاه مجاز نسبت به غيرمجاز و جريمه نامتناسب با جرم بوده است.

2- نتايج نشان داد مسائل اجتماعي متعددي نيز در حوزه فعاليت گروه‌هاي گشت و بازرسي وجود دارد. از جمله عدم تناسب تعداد نيروها با تعداد چاه‌های تحت پوشش، عدم تفکيک نيروهاي نظارتی طرح تعادل‌بخشي از نيروهاي اداري، درآمد ناکافي گروه‌هاي بازرسي و نبود قوانين پشتيبان براي ممانعت از کشت پرآب‌بر را مي‌توان نام برد.

3- مهمترين موانع اجتماعي براي اجراي طرح‌هاي مشارکتي در طرح احياء و تعادل‌بخشي آب زيرزميني بدين قرار بوده است؛  انحصارگرايي نسبی در تصميم‌گيري، وجود برخی پیچیدگی‌های اداری در ايجاد تشکل مردمي و درک ناصحيح از وظايف و مسئوليت‌ها.

4- موانع اجتماعي در طرح اطلاع‏رسانی و آگاه‏سازی افکار عمومی از زير مجموعه‌هاي اجراي طرح احياء و تعادل‌بخشي آب زيرزميني عبارت بوده است از، آموزش غيرکاربردي و نخبه‌گرايانه دولت به بهره‌بردار، بي‌توجهي به دانش بومي جامعه محلي و عدم در نظر گرفتن آموزش معکوس از بهره‌بردار به کارشناس و وجود آموزش مقطعي و کوتاه‌مدت.

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: بررسی عدم قطعیت نتایج مدل‌های جهانی تغییر اقلیم بر اساس داده‌های تاریخی

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1398

تاریخ خاتمه: 1399

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

این پروژه با هدف بررسی مبانی و روش‌های جدید در تصویرسازی اقلیم (دما و بارش) آینده کشور و کمک به برنامه‌ریزی‌های مرتبط با مدیریت منابع آب در آینده کشور تعریف گردید. اهداف اصلی این پروژه به شرح ذیل می‌باشد:

1- ارائه روشی مناسب به منظور کاهش عدم قطعیت برونداد مدل‌های گردش عمومی – جو GCM

2- تعیین مدل‌های مناسب CMIP6 برای تصویرسازی دما و بارش در حوضه‌های آبریز کشور

3- تصویرسازی بارش و دمای 20 ساله آتی به تفکیک حوضه‌های آبریز کشور

نتایج پروژه:

در این پروژه، ابتدا مطالعات انجام گرفته به منظور کاهش عدم قطعیت در نتایج مدل‌های GCM، شامل روش‌های وزن‌دهی و اجرای گروهی و رتبه‌بندی و انتخاب  منفرد این مدل‌ها مورد بررسی قرار گرفت. روشی ترکیبی برای کاهش عدم قطعیت نتایج مدل‌های مزبور ارائه شد. در ادامه، بر اساس داده‌های مشاهداتی دما و بارش ایستگاه‌های سینوپتیک و باران‌سنجی کشور و با روش تیسن، بارش و دمای دوره تاریخی در 30 حوضه درجه 2 کشور پهنه‌بندی گردید. سپس رونداد 10 مدل‌ اقلیمی گزارش ششم CMIP6  برای دوره تاریخی (1995-2014)  و دوره آتی (2020-2039)  استخراج گردید و با هدف کاهش عدم قطعیت و تعیین دقت این مدل‌ها، نتایج آن‌ها در دوره تاریخی با داده‌های مشاهداتی مقایسه و بر اساس ترکیبی از سنجه‌ها رتبه‌بندی شدند و بر مبنای رتبه‌های حاصل، وزن‌دهی مدل‌ها صورت گرفت. در ادامه، نتایج تصویرسازی مدل‌های اقلیمی تحت سه سناریوی SSP126، SSP245 و SSP585 دوره آتی، پس از ترکیب برونداد مدل‌ها بر اساس وزن‌های محاسبه شده، حاصل شد و درنهایت متوسط تغییرات دما و بارش در 20 سال آتی برای حوضه‌های آبریز ایران ارائه گردید. به طور کلی نتایج این پروژه بیانگر موارد زیر می‌باشد:

1- دقت متفاوت مدل‌های CMIP6  در پیش‌بینی بارش و دما در نواحی مختلف کشور

2- افزایش دما در تمامی حوضه‌‌های کشور

3- کاهش بارش در حوضه‌های آبریز شمال غرب و غرب کشور و افزایش بارش در برخی حوضه‌های آبریز شرقی

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

شکل 1- تغییرات بارش در 20 سال آتی (2020-2039) تحت متوسط سناریوهای انتشار SSP در حوضه‌های آبریز کشور

شکل 2- تغییرات دمای در 20 سال آتی (2020-2039) تحت متوسط سناریوهای انتشار SSP در حوضه‌های آبریز کشور

نام پروژه: بررسی قابلیت برگشت‌پذیری تراز آبخوان‌های کشور در سال‌های پر بارش

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقیقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1400

تاریخ خاتمه: –

وضعیت پروژه: در حال انجام

اهداف پروژه:

1- محاسبه تراز کل آبخوان‌های کشور و ترسیم نمودار تغییرات تراز هر آبخوان از ابتدای تاسیس شبکه پایش تاکنون

2- تعیین کسری آبخوان‌های کشور و اولویت بندی استان‌ها بر اساس کسری مخازن آب زیرزمینی

3- بررسی ارتباط آب‌های زیرزمینی و مقدار بارش در درازمدت

4- تعیین آبخوان‌هایی دارای قابلیت برگشت‌پذیری تراز آبخوان در سال‌های پربارش

5- اولویت‌بندی آبخوان‌های هر استان جهت انجام پروژه های تغذیه مصنوعی با استفاده از بارش

نام پروژه: بررسی و تدوین الزامات و موانع مدیریت مشارکتی آب کشاورزی در دشت‌هاي کشور

نام مجری پروژه: موسسه تحقيقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقيقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1398

تاریخ خاتمه: 1398

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

1-  مطالعه تطبيقي مديريت مشارکتي آبياري در کشورهاي منتخب با ايران

2-  بررسي پيشينه مديريت مشارکتي آبياري در ايران

3-  آسيب‌شناسي وضعيت فعلي نظام مديريت مشارکتي آبياري در ايران

4-  تدوين الزامات و موانع بهبود وضعيت مديريت مشارکتي آبياري در ايران

نتایج پروژه:

نتايج اين تحقيق از طريق بررسي مديريت مشارکتي آبياري در برخي از کشورهاي منتخب و همچنين مروري بر پيشينه اين شکل از مديريت در منابع آب و آبياري در ايران، به آسيب‌شناسي وضعیت فعلي نظام مديريت مشارکتي آبياري کشور پرداخت. نتايج بيانگر اين بود که  جهت استقرار و پايدارسازي مديريت مشارکتي آب و آبياري نياز به مجموعه‌‎ای از اقدامات متعدد هم در سطح سياست‌گذاري و اجراي سياست و هم در سطح فرهنگي و رفتار اجتماعي بهره‌برداران نياز است. اين پيشنهادات و اقدامات ناشي آسيب‌هاي متعدد در وضعيت فعلي مديريت آبياري است که در ذيل به آنها اشاره شده است:  

1- جایگاه قانونی مشخص برای تشکل آب‌بران و استفاده ابزاری از آنان جهت جذب منابع مالی

2- بي‌ثباتي درآمد بهره‌برداران به دليل عدم تحويل به‌موقع آب و پیچیدگی محاسبه آب‌بها به دليل عدم تحويل حجمي،

3- بي‌توجهي مسئولين و دست‌اندرکاران به زمان‌بر بودن استقرار مديريت مشارکتي آبياري از طريق تشکل آب‌بران و تحويل اجرايي کردن آن به شرکت‌هاي مهندسين مشاور با قراردادهاي کوتاه‌مدت استقرار تشکل،

4- ضعف در مطالعات اجتماعی و فرهنگی و نيروي متخصص به‌منظور شناخت ظرفیت‌های مشارکت مردمی،

5- وجود متوليان متعدد در استقرار مديريت مشارکتي آبياري در بخش دولت،

بر اين اساس الزاماتي جهت اجرايي شدن مديريت مشارکتي آب تعريف شد که به شرح ذيل است؛

1- تدوین چهارچوب قانونی مشخص تشکل‌ها توسط دولت و تعريف دقيق متولي اصلي انتقال مديريت آبياري به تشکل جهت اجتناب از موازي‌کاري،

2- در نظر گرفتن تفاوت‌هاي منطقه‌اي و ارائه الگوي استقرار مديريت مشارکتي بر حسب بستر اجتماعي و فرهنگي منطقه و بر حسب خواست مردم محلي،

3- تعريف فرايند حساس‌سازي بهره‌برداران در زمينه فوايد مديريت مشارکتي و بسترسازي براي ايجاد درخواست خودجوش استقرار تشکل آب‌بران؛

4- ارتقاي انگيزه مشارکت در بهره‌برداران از طريق همفکری و تبادل‌نظر، دادن حق رأي و اظهارنظر به اعضاء تشکل، اعتمادسازي و همراه‌سازي معتمدين و بزرگ‌مالکان محلي براي استقرار مديريت مشارکتي آبياري،

5- عدم تحويل شبکه معيوب به تشکل و اطمينان از سالم بودن و کارايي شبکه آبياري، تجهيزات و تأسيسات آن قبل از واگذاري،

6- تعريف دوره‌هاي آموزشي مداوم براي  نمايندگان و هیئت‌مدیره تشکل، کارشناسان اجتماعي شرکت‌هاي مهندسين مشاور و منوط کردن عضويت آنها به دريافت گواهي آموزشي جامع در همه بخش‌هاي مطالعات اجتماعي از جمله مديريت مشارکتي،

7- پايداري و توانمندسازي تشکل از طريق کمک دولت به افزايش درآمدزايي و برندينگ جهت تجاري‌سازي محصولات يک تعاوني يا تشکل؛

تصویر جلد گزارش:

نام پروژه: تهیه نقشه بسیمتري دریاچه ارومیه و برآورد نرخ رسوب‌گذاری در آن در فاصله سال‌های 1392 تا 1394 با استفاده از فناوري سنجش از دور و عملیات میدانی

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب- گروه فناوری‌های نوین ارزیابی منابع و مصارف

کارفرما: شرکت آب و نیروی ایران

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1394

تاریخ خاتمه: 1394

وضعیت پروژه: خاتمه

اهداف پروژه: تهیه نقشه بسیمتری دریاچه ارومیه و برآورد مقدار رسوب‌گذاری صورت گرفته در فاصله سال­های 92 و 94

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه یافته):

·         نقشه بسیمتری دریاچه ارومیه در سال‌های 1392 و 1394 با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای تهیه گردید.

·         نرخ رسوبگذاری بستر دریاچه در فاصله سال‌های 1392 و 1394 استخراج گردید.

·         روابط سطح، حجم و ارتفاع آب دریاچه ارومیه توسعه داده شد.

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: طراحی و توسعه سیستم پایش و ارزیابی حوضه‌های آبریز کشور با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و زمینی

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه فناوری‌های نوین ارزیابی منابع و مصارف

کارفرما: وزارت نیرو

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1395

تاریخ خاتمه: 1397

وضعیت پروژه: خاتمه

اهداف پروژه: هدف اصلی پايش و اندازه­گيري پارامترهاي مختلف مورد نیاز مديريت حوضه‌هاي آبريز به‌منظور اندازه‌گيري پارامترهاي مورد نیاز برآورد بيلان آب با استفاده از تصاویر ماهواره­ای است.

سایر اهداف پروژه ارزیابی روند تغييرات پارامترهای مختلف همانند کاربری اراضی ، پوشش­ برف، بارندگي، رطوبت خاک، پيکره­هاي آبي، شاخص‌هاي گياهي و تبخير- تعرق و نحوه تأثيرگذاري آن‌ها در بیلان آب حوضه‌های آبریز است.

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه یافته):

·      روش‌شناسی تهیه نقشه‌های کاربری اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای برای حوضه‌های آبریز کشور تهیه گردید.

·      نقشه کاربری اراضی حوضه آبریز زاینده‌رود در فاصله زمانی سال‌های آبی 1366، 1377، 1388 و 1397 تهیه و روند تغییرات آن مورد ارزیابی قرار گرفت.

·      مدل برآورد تبخیر- تعرق واقعی حوضه های آبریز طراحی و با استفاده از داده‌های برداشت شده توسط دستگاه سنتیلومتر در حوضه آبریز زاینده‌رود کالیبره گردید.

·      تغییرات تبخیر و تعرق حوضه آبریز زاینده‌رود بر اساس تغییرات کاربری اراضی و سایر پارامترهای اقلیمی ارزیابی شد.

·      تغییرات بلند مدت خشکسالی در حوضه آبریز زاینده‌رود ارزیابی شد.

·      نقشه تغییرات پوشش‌های برفی حوضه آبریز زاینده‌رود تهیه گردید.

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: پژوهش در زمینه مسائل اجتماعی مرتبط با سیلاب و راهکارهای تسکین آن‌ها در یکی از نواحی سیل‌زده کشور

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقيقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 15/01/1400

تاریخ خاتمه: 15/07/1400

وضعیت پروژه: در مرحله جمع‌آوري و تحليل نهايي داده‌ها

اهداف پروژه:

1-      شناخت سياست‌گذاري‌هاي اجتماعي پيشگيري و مديريت سيل در اسناد بالادستي و ميان دستي

2-      شناسايي سياست‌هاي اجتماعي منطقه‌اي (سياست فرهنگي، آموزشي، اقتصادي، مهندسي) در پيشگيري و مديريت سيل در منطقه مورد مطالعه

3-      آسيب‌شناسي خلأهاي سياست‌هاي اجتماعي مديريت سيل قبل، حين و بعد از وقوع در منطقه مورد مطالعه

4-      ارائه راهکارهاي اجتماعي براي مديريت سيل قبل، حين و بعد از وقوع در منطقه مورد مطالعه بر اساس ديدگاه خبرگان

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

در حال حاضر پروژه در دست انجام می‌باشد.

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: پیش‎بینی میان‌مدت جریان ورودی به سدهای مهاباد، بوکان و طالقان

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه پژوهشی: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، گروه فرآیندها و پیش‌بینی‌های هیدرولوژیکی

کارفرما: شرکت مدیریت منابع آب ایران

درصد مشارکت کارفرما: 20

تاریخ شروع: 1397

تاریخ خاتمه: 1399

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

این پروژه با هدف پیش‌بینی میان‌مدت جریان ورودی به سه سد مهاباد، بوکان و طالقان به‌صورت پایلوت تا افق پیش‌بینی 6 ماه آینده انجام شد. اهداف اصلی این پروژه به‌صورت خلاصه به شرح زیر می‌باشد:

1- بررسی و انتخاب روش‌های مناسب جهت توسعه مدل‌های پیش‌بینی میان‌مدت جریان ورودی به سدهای مهاباد، بوکان و طالقان (به‌عنوان مطالعه موردی) تا افق پیش‌بینی 6 ماه آینده

2- توسعه سامانه اینترنتی بر خط پیش‌بینی جریان میان‌مدت ورودی به سد

3-استفاده از پیش‌بینی میان‌مدت جریان ورودی به سد در تصمیم‌گیری و بهره‌برداری از سدهای کشور

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

نتیجه نهایی این پروژه منجر به توسعه سامانه اینترنتی پیش‌بینی میان‌مدت جریان ورودی به سد (idio.wri.ac.ir) شده است که در اول هر ماه شمسی، نتایج پیش‌بینی جریان تا افق پیش‌بینی 6 ماه آینده به تفکیک هر سد قابل مشاهده و دریافت است به‌طوری که در اول هر ماه، نتایج پیش‌بینی به‌صورت زمان واقعی، به‎روزرسانی می‌شوند. لازم به ذکر است که از پیش‌بینی‌ها ارائه شده در سامانه مذکور می‌توان در مدیریت و بهره‌برداری بهینه از آب ذخیره‌شده در پشت مخازن سدهای کشور استفاده نمود.

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

به سامانه idio.wri.ac.ir  مراجعه شود.

نام پروژه: تدوين برنامه مديريت خشکسالی مبتنی بر رويکرد مديريت ريسک (مطالعه پایلوت)

نام مجری پروژه: احمد نعمتی

کارفرما: موسسه تحقیقات آب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1400

تاریخ خاتمه: –

وضعیت پروژه: در حال انجام

اهداف پروژه:

1- همگام‌سازی تدوین برنامه‌های مدیریت خشکسالی در جهت تغییر نگرش مدیریت بخش آب کشور در مواجهه با این پدیده از رویکرد مدیریت بحران (واکنشی) به رویکرد مدیریت ریسک (فعالانه و پیشگیرانه)

2- ایجاد چارچوب تدوین و یا بروزرسانی برنامه مدیریت خشکسالی در سطوح ناحیه‌ای

3- ایجاد چارچوب مشخص و همسان جهت تسهیل جمع‌بندی برنامه‌های استانی مدیریت خشکسالی و تدوین برنامه جامع مدیریت خشکسالی

4- بررسی امکان تجمیع برنامه‌های مدیریت خشکسالی حوضه‌ای و تدوین (بروزرسانی) برنامه ملی مدیریت خشکسالی

نام پروژه: تدوین روش ارزیابی پایداری منابع آب زیرزمینی با تأکید بر طرح احیاء و تعادل‌بخشی

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات منابع اب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: موسسه تحقیقات منابع اب

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1398

تاریخ خاتمه: 1399

وضعیت پروژه: خاتمه یافته

اهداف پروژه:

1- ارائه الگوهای جهانی مدیریت پایدار منابع آب زیرزمینی؛

2- آسیب شناسی طرح احیا و تعادل بخشی بر اساس تجارب کشورهای منتخب؛

3- ارائه تجارب مفید بر اساس تجارب جهانی در قالب پیشنهادات جهت بهبود قوانین پایداری منابع آب زیرزمینی در ایران

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

در این مطالعه در راستای بهبود قوانین پایداری منابع آب زیرزمینی با استفاده از تجارب بین‌المللی به بررسی الگوی جهانی طرح‌های مدیریت پایداری در کشورهای پیشتاز در زمینه پیاده ‏سازی برنامه‏های مدیریت پایدار منابع آب زیرزمینی مانند آمریکا (ایالت کالیفرنیا و آریزونا)، اسپانیا و هند، پرداخته ‌شده است. تجارب و طرح‌های مدیریتی موفق در این کشورها جهت الگو برداری در کشور و تغییر رویکرد مدیریت و برداشت از منابع آب زیرزمینی، استخراج ‌شده است.

آنچه مشخص است تاکنون طرح‏های مدیریتی منابع آب زیرزمینی در کشور بدون مشارکت ذینفعان با تعیین حجم برداشت برای محدوده‌های مطالعاتی و اغلب بدون توجه به محدودیت پتانسیل تغذیه منابع آب زیرزمینی، موجبات ایجاد بحران منابع آب زیرزمینی را فراهم نموده است. با رویکرد مدیریت مشارکتی، آگاهی بخشی و شفافیت بین دولت و ذینفعان می‌توان بحران ایجاد شده را مدیریت نمود. لذا پیشنهاد می‌گردد وزارت نیرو و قانون‌گذاران حوزه آب ساز و کاری کارآمد برای پیاده‌ سازی این رویکرد تعریف نموده و در دستور کار قرار دهند. این رویکرد دو نتیجه مهم در پی خواهد داشت:

1)   جلب اعتماد کنشگران و دریافت حمایت ایشان در پیاده‌ سازی طرح پایداری منابع آب زیرزمینی؛

2)    کنشگران به‌صورت تجربی به مشکلات طرح‌‌ها وقوف یافته و در هر مرحله ارزیابی، بهبود لازم را اعمال خواهند نمود.

بر اساس تجارب کشورهای آمریکا، اسپانیا و هند در زمینه مدیریت پایداری منابع آب زیرزمینی، راهکارهاي عملي جهت بهبود مديريت منابع آب کشور در قالب طرح احياء و تعادل‌بخشي در قالب چهار راهبرد اصلی در کشور ارائه گردیده است:

1)   مدیریت ساختار سازمانی در کشور از طریق ایجاد سیستم مشورتی در بازبینی طرح پایداری، توسعه مدیریت مشارکتی و محلی، پیاده‏سازی مدیریت انطباقی و یکپارچه، اصلاح ساختار اداری و مدیریت سیستم‏های سنتی برداشت آب زیرزمینی؛

2)   مدیریت اطلاعات از طریق تعیین میزان آب بهره‏برداری با توجه به معیارهای شش‌گانه، مستندسازی اقدامات و به اشتراک‌گذاری اطلاعات موجود؛

3)   مدیریت نیروی انسانی از طریق ایجاد برنامه‏های کاهش داوطلبانه، جذب نیروی انسانی توانمند متناسب با نیاز در بخش‏های مختلف و آگاه‏سازی افکار عمومی؛

4)   تأمین منابع آب از طریق مدیریت مالی با قیمت‏گذاری آب مبتنی بر منبع پایان‌پذیر، ذخیره آب از طریق در نظر گرفتن مسئله آب مجازی، ذخیره آب باران، مدرنیزه کردن سیستم‏های آبیاری کشاورزی و ایجاد اولویت در اجرای پروژه‏های پایداری در محدوده‏های مطالعاتی بر اساس اولویت بحرانی بودن آن محدوده.

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه:

نام پروژه: تدوین سند راهبردی و نقشه راه مطالعات اجتماعی در بخش آب کشور

نام مجری پروژه: موسسه تحقیقات آب

گروه انجام دهنده پروژه: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب-گروه مدیریت کمی و کیفی حوضه‌های آبریز

کارفرما: شرکت مدیریت منابع آب ایران

درصد مشارکت کارفرما: 100

تاریخ شروع: 1396

تاریخ خاتمه: 1400

وضعیت پروژه: ارائه نسخه نهايي به ناظر و کارفرما

اهداف پروژه:

1-      شناسايي و تبیین مفهوم علوم اجتماعي آب از دیدگاه منابع علمی ملی و بین‌المللی

2-      شناسايي مسائل اجتماعي در بخش آب کشور به منظور پايدارسازي منابع آبي

3-      تبيين چگونگي کاربست دانش اجتماعي توليدي در حوزه آب در نظام تصميم‌گيري کشور

نتایج پروژه (فقط برای پروژه‌های خاتمه‌یافته):

در اين پروژه ادعا براين بوده است که با توجه به مسئله تخصيص و مديريت آب، لذا آب في‌الذاته امري اجتماعي و سياسي است و نمي‌توان تنها از منظر فني و مهندسي آن را مديريت کرد. از آنجا که توجه به مسائل اجتماعي آب در مديريت آب کشور نوپا بوده لذا نيازمند يک نقشه راه مطالعاتي براي شناخت مهمترين مسائل اجتماعي آب در کشور بوده تا از اين طريق مهمترين موضوعات که نيازمند مطالعات ميداني در فواصل متعدد هستند استخراج شود. با تمرکز بر مطالعات اسنادي و همچنين انجام مصاحبه با 100 تن از کارشناسان، مديران و نخبگان در زمينه مسائل اجتماعي آب در نهايت مهمترين موارد مطالعاتي در موضوع اجتماعي آب به شرح ذيل استخراج شد؛

 1-  شناسايي شاخص‌هاي علوم اجتماعي آب و دسته‌بندي آنها در ماتريس تقاطعي،

2-   تقسيم‌بندي عوامل زمينه‌ساز مسائل اجتماعي آب ايران (سياسي، هدف‌گذاري، ظرفيتي، اجرايي، فرهنگي، سرمايه‌گذاري)،

3- تعيين اولويت‌ها بر اساس تبيين وضع موجود،

4- تدوين نقشه راه مطالعات اجتماعي آب کشور بر اساس اولويت‌ها و معيارهاي مطالعاتي؛

تصویر جلد گزارش:

عکس یا فلوچارت‌های مربوطه: